કેન્દ્રીય કેબિનેટ દ્વારા 'ગ્રીન એનર્જી કોરિડોર ફેઝ-૩' (GEC-III) યોજનાને મંજૂરી: ૨૦૩૫ સુધીમાં ૯૦૦ GW રિન્યુએબલ ક્ષમતાનું લક્ષ્યાંક

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળની બેઠકમાં બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ્સ (BESS) સાથે ઇન્ટ્રા-સ્ટેટ ટ્રાન્સમિશન સિસ્ટમના વિકાસ માટે 'ગ્રીન એનર્જી કોરિડોર ફેઝ-૩' (GEC-III) યોજનાને ઔપચારિક મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ યોજના દેશમાં સૌર અને પવન ઊર્જા જેવા પુનઃપ્રાપ્ય સ્ત્રોતોમાંથી ઉત્પન્ન થતી વીજળીને રાષ્ટ્રીય ગ્રીડ સાથે સાંકળવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.

💡 પરીક્ષા ઉપયોગી મુખ્ય તથ્યો (Key Exam Facts - GPSC ઊર્જા અને પર્યાવરણ ખાસ):

• યોજના: ગ્રીન એનર્જી કોરિડોર ફેઝ-૩ (Green Energy Corridor Phase-III - GEC-III).

• નોડલ મંત્રાલય: નવી અને નવીનીકરણીય ઊર્જા મંત્રાલય (MNRE).

• અમલીકરણ મોડેલ:

  • ગ્રીનફીલ્ડ પ્રોજેક્ટ્સ માટે ટેરિફ બેઝ્ડ કોમ્પિટિટિવ બિડિંગ (TBCB) હેઠળ BOOM (Build-Own-Operate-Maintain) મોડેલ.

  • નેટવર્ક અપગ્રેડેશન માટે કોસ્ટ પ્લસ બેસિસ (CPB).

• મુખ્ય લક્ષ્ય: વર્ષ ૨૦૩૫ સુધીમાં દેશમાં ૯૦૦ ગીગાવોટ (900 GW) નોન-ફોસિલ ફ્યુઅલ (બિન-અશ્મિભૂત) વીજ ક્ષમતા સ્થાપિત કરવી.

• નવી વિશેષતા: ગ્રીડ સ્થિરતા જાળવવા માટે મોટા પાયે બેટરી સ્ટોરેજ (BESS) નું એકીકરણ.

• ગુજરાત સંદર્ભ: કચ્છના ખાવડા ખાતે બની રહેલા વિશ્વના સૌથી મોટા ૩૦,૦૦૦ મેગાવોટના હાઇબ્રિડ રિન્યુએબલ એનર્જી પાર્કમાંથી વીજ પરિવહન માટે આ યોજના વરદાનરૂપ સાબિત થશે.