'બિયોન્ડ ધ ફેબ' (Beyond the Fab): ધોલેરા SIR માં ભારતના સેમિકન્ડક્ટર હબ સાથે પૂર્ણ ઈન્ટીગ્રેટેડ ટાઉનશિપ ઇકોસિસ્ટમનું નિર્માણ

કેન્દ્રીય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) દ્વારા જાહેર કરાયેલા અહેવાલ મુજબ, ગુજરાતનું ધોલેરા સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રીજન (Dholera SIR) દેશમાં માત્ર સેમિકન્ડક્ટર ફેબ્રિકેશન (Fab) પ્લાન્ટ સુધી સીમિત ન રહેતા સંપૂર્ણ સ્માર્ટ ઔદ્યોગિક ઇકોસિસ્ટમ તરીકે આકાર લઈ રહ્યું છે. 'સેમિકોન ઇન્ડિયા ૧.૦' અંતર્ગત દેશમાં મંજૂર થયેલા ૧૨ મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્રોજેક્ટ્સ પૈકી ૬ પ્રોજેક્ટ્સ એકલા ગુજરાતમાં સ્થિત છે, જેમાં ધોલેરા ખાતે ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સનો પ્રથમ કોમર્શિયલ ફેબ પ્લાન્ટ અગ્રણી છે.

💡 પરીક્ષા ઉપયોગી મુખ્ય તથ્યો (Key Exam Facts - GPSC માટે અતિ મહત્વપૂર્ણ):

• સ્થળ: ધોલેરા સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રીજન (Dholera SIR), અમદાવાદ જિલ્લો, ગુજરાત.

• ગુજરાતનો હિસ્સો: સેમિકોન ઇન્ડિયા હેઠળ મંજૂર થયેલા કુલ ૧૨ પ્રોજેક્ટ્સમાંથી ૬ પ્રોજેક્ટ્સ ગુજરાતમાં (ધોલેરા અને સાણંદ).

• ધોલેરા સ્માર્ટ ટાઉનશિપ ઇકોસિસ્ટમ (તાજેતરની પ્રગતિ):

  • શિક્ષણ: ઇન્ટરનેશનલ બેકલેરિએટ (IB) અભ્યાસક્રમ આધારિત વર્લ્ડ-ક્લાસ સ્કૂલ બિલ્ડિંગ તૈયાર (ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ સુધીમાં પૂર્ણતાનું લક્ષ્ય).

  • રોકાણકાર આવાસ: વૈશ્વિક રોકાણકારો અને એન્જિનિયરો માટે ડેડિકેટેડ 'ઇન્વેસ્ટર એકોમોડેશન' સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ ના અંત સુધીમાં પૂર્ણ.

  • નાગરિક સુવિધાઓ: અત્યાધુનિક ફાયર સ્ટેશન કાર્યરત, ફૂડ કોર્ટ તૈયાર, ટેન્ટ સિટી સંપન્ન અને આંતરરાષ્ટ્રીય હોટેલ નિર્માણાધીન.

  • આરોગ્ય અને સલામતી: ગુજરાત સરકાર દ્વારા સંચાલિત સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલ અને ઇમરજન્સી સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર્સ (SOPs).

🏛️ પૃષ્ઠભૂમિ અને સંદર્ભ (Background & Context):

સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગ માટે અવિરત અલ્ટ્રા-પ્યોર વોટર, ૨૪x૭ વીજળી અને અત્યંત કુશળ વૈશ્વિક માનવબળની જરૂર હોય છે. કારખાનાની સાથે સાથે રહેઠાણ, આંતરરાષ્ટ્રીય શિક્ષણ અને મનોરંજનની સુવિધાઓ વિકસાવીને ધોલેરાને વૈશ્વિક કક્ષાનું સેમિકન્ડક્ટર સિટી બનાવવામાં આવી રહ્યું છે.