02 ઓગસ્ટ 2026 ના મહત્વના કરંટ અફેર્સ

🏛️ ગુજરાત વિશેષ પ્રવાહો (Gujarat Specific)

🌊 સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ કિનારે 'કોસ્ટલ સિક્યોરિટી એન્ડ મરીન પિલોટ નેટવર્ક'

• મુખ્ય ઘટના: ગુજરાત ગૃહ વિભાગ અને ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડ દ્વારા રાજ્યના ૧૬૦૦ કિમી લાંબા દરિયાકિનારા પર સુરક્ષા વધુ મજબૂત કરવા માટે અદ્યતન 'સ્માર્ટ કોસ્ટલ મોનિટરિંગ કંટ્રોલ મોડ્યુલ' કાર્યરત કરવામાં આવ્યું.

• વિગત: આ નેટવર્ક હેઠળ દરિયાઈ સરહદ પર માછીમારોની બોટ્સ, દરિયાઈ સુરક્ષા ચોકીઓ અને પોર્ટ્સ પર AI સંચાલિત રડાર સિસ્ટમ દ્વારા ૨૪x૭ સર્વેલન્સ રાખવામાં આવશે.

• પરીક્ષા માટે IMP: ગુજરાત ભારતનો સૌથી લાંબો દરિયાકિનારો ધરાવતું રાજ્ય છે. દરિયાઈ સુરક્ષા અને બંદરોનો વિકાસ ગુજરાતની આર્થિક તેમજ ભૌગોલિક દ્રષ્ટિએ મોસ્ટ ઈમ્પોર્ટન્ટ ટોપિક છે.

🏭 વડોદરા અને અંકલેશ્વર ખાતે 'ગ્રીન કેમિકલ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ કોરિડોર'

• મુખ્ય ઘટના: ગુજરાત પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (GPCB) દ્વારા કેમિકલ ઝોનમાં પ્રદૂષણ ઘટાડવા અને રીસાઇક્લિંગ વધારવા માટે 'ઝીરો લિક્વિડ ડિસ્ચાર્જ' (ZLD) નો નવો તબક્કો અમલી બનાવાયો.

• મહત્વ: આ પહેલથી દક્ષિણ અને મધ્ય ગુજરાતના ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં પર્યાવરણ અનુકૂળ ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન મળશે.

🌍 રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાહો (National & International)

🌾 કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રાલય દ્વારા 'મિશન એગ્રી-ઇનોવેશન ૨.૦'

• મુખ્ય ઘટના: દેશભરમાં ડ્રોન ટેકનોલોજી, સોઇલ હેલ્થ મેપિંગ અને સ્માર્ટ સિંચાઈ પદ્ધતિઓને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે કેન્દ્ર સરકારે 'Agri-Digital Mission' નું નવું અપગ્રેડેડ ફ્રેમવર્ક લોન્ચ કર્યું.

• હેતુ: ખેડૂતોને ઉત્પાદન ખર્ચ ઘટાડવામાં અને રીઅલ-ટાઇમમાં પાકની રોગ-જીવાત અંગે માહિતી પ પૂરી પાડવી.

• પરીક્ષાલક્ષી પોઇન્ટ: ભારત સરકારે સ્વસહાય જૂથોની મહિલાઓને ખેતીમાં ડ્રોન ઓપરેટ કરવા માટે સક્ષમ બનાવવા 'નામો ડ્રોન દીદી યોજના' શરૂ કરેલી છે.

🌐 ભારત અને ક્વાડ (QUAD) દેશો વચ્ચે 'સાઇબર રેઝિલિયન્સ એન્ડ સ્પેસ કોઓપરેશન'

• ઇવેન્ટ: ક્વાડ સંગઠન (ભારત, અમેરિકા, જાપાન, ઓસ્ટ્રેલિયા) ના પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે ક્રિટીકલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સ્પેસ ટેકનોલોજીના સંયુક્ત રક્ષણ માટે નવી સમજૂતી કરવામાં આવી.

• મુદ્દો: ઈન્ડો-પેસિફિક વિસ્તારમાં ક્રોસ-બોર્ડર ડેટા સિક્યોરિટી અને ડિજિટલ ટ્રેડ સ્પેસને સક્ષમ કરવાનો મુખ્ય ધ્યેય છે.

🔬 વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને પર્યાવરણ (Science & Tech)

🛰️ ઈસરો (ISRO) નું આગામી 'નેક્સ્ટ જનરેશન સ્પેસ કમ્યુનિકેશન સેટેલાઇટ'

• ન્યૂઝ: ઈસરો દ્વારા દેશના દૂરના અને પહાડી વિસ્તારોમાં હાઇ-સ્પીડ બ્રોડબેન્ડ કનેક્ટિવિટી પહોંચાડવા માટે ખાસ ડિઝાઇન કરાયેલા નવા જનરેશનના GSAT (Communication Satellite) ના ગ્રાઉન્ડ ટેસ્ટ પૂર્ણ કરાયા.

• લાભ: આનાથી ડિજિટલ ઇન્ડિયા મિશન હેઠળ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ઈ-ગવર્નન્સ, બેંકિંગ અને ડિજિટલ શિક્ષણ પહોંચાડવું વધુ સરળ બનશે.

📝 પરીક્ષાલક્ષી સુપર વન-લાઇનર્સ (Exam-Oriented One-Liners)

• 📊 ડિજિટલ ગવર્નન્સ: કેન્દ્રીય નાણાં મંત્રાલય દ્વારા કરદાતાઓ અને ઉદ્યોગો માટે સીમલેસ રિટર્ન ફાઇલિંગ અર્થે 'AI-ઇન્ટીગ્રેટેડ ટેક્સ પોર્ટલ' ની સુવિધાઓ અપગ્રેડ કરવામાં આવી.

• 🌳 રામસર સાઇટ્સ: પર્યાવરણ મંત્રાલય દ્વારા દેશની રામસર વેટલેન્ડ્સના ઇકો-ટુરિઝમ મોડેલને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સ્થાનિક સમુદાયો સાથે 'વેટલેન્ડ કન્ઝર્વેશન મિત્ર' પ્રોજેક્ટનો વિસ્તાર કરાયો.