03 ઓગસ્ટ 2026 ના મહત્વના કરંટ અફેર્સ

🏛️ ગુજરાત વિશેષ પ્રવાહો (Gujarat Specific)

🌊 ગલ્ફ ઓફ ખંભાત ખાતે 'કોસ્ટલ વેવ એનર્જી રિસર્ચ મોડ્યુલ'

• મુખ્ય ઘટના: ગુજરાત એનર્જી ડેવલપમેન્ટ એજન્સી (GEDA) દ્વારા દરિયાઈ મોજાંમાંથી ગ્રીન વીજળી ઉત્પાદિત કરવા માટે અદ્યતન 'વેવ એનર્જી પિલોટ પ્રોજેક્ટ' નો પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો.

• વિગત: આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ દરિયામાં ઉછળતા મોજાંની ગતિ ઊર્જાનું વિદ્યુત ઊર્જામાં રૂપાંતર કરી કાંઠાના ગામો સુધી વીજ પુરવઠો પહોંચાડવામાં આવશે.

• પરીક્ષા માટે IMP: ગુજરાત ૧૬૦૦ કિમીનો દેશમાં સૌથી લાંબો દરિયાકિનારો ધરાવે છે, જેના કારણે રાજ્યમાં દરિયાઈ મોજાં (Wave Energy) અને ભરતી ઊર્જા (Tidal Energy) ની વિપુલ શક્યતાઓ રહેલી છે.

🏭 સાણંદ ઓદ્યોગિક ક્ષેત્ર માટે 'સ્માર્ટ વેસ્ટ રીસાઇક્લિંગ ગ્રીડ'

• મુખ્ય ઘટના: જીઆઇડીસી (GIDC) સાણંદ ખાતે ઔદ્યોગિક કચરાના યોગ્ય નિકાલ અને ઝીરો લિક્વિડ ડિસ્ચાર્જ (ZLD) સુનિશ્ચિત કરવા માટે નવું ઓટોમેટેડ વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ પ્લાન્ટ કાર્યરત કરાયું.

• મહત્વ: આ પહેલથી ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોમાં પર્યાવરણ અનુકૂળ ઉત્પાદન વધશે અને ગ્રીન મેન્યુફેક્ચરિંગને પ્રોત્સાહન મળશે.

🌍 રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાહો (National & International)

🌾 કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રાલય દ્વારા 'મિશન સોઇલ હેલ્થ એન્ડ ડિજિટલ ફાર્મિંગ ૨.૦'

• મુખ્ય ઘટના: જમીનની ફળદ્રુપતા જાળવવા અને રાસાયણિક ખાતરોનો અંધાધૂંધ વપરાશ અટકાવવા માટે કેન્દ્ર સરકારે 'Digital Soil Health Card' નો નવો તબક્કો દેશભરમાં લાગુ કર્યો.

• હેતુ: સેટેલાઇટ મેપિંગ દ્વારા ખેડૂતોને તેમના ખેતરની જમીનમાં રહેલા પૌષ્ટિક તત્વો અને જરૂરી ખાતરો વિશે રીઅલ-ટાઇમમાં એસએમએસ (SMS) દ્વારા જાણકારી પૂરી પાડવી.

• પરીક્ષાલક્ષી પોઇન્ટ: સોઇલ હેલ્થ કાર્ડ યોજનાની શરૂઆત ૧૯ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૫ ના રોજ રાજસ્થાનના સુરતગઢથી કરવામાં આવી હતી, જેનું સૂત્ર "સ્વસ્થ ધરા, ખેત હરા" છે.

🌐 ભારત અને આસિયાન (ASEAN) દેશો વચ્ચે 'ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સમિટ'

• ઇવેન્ટ: દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાઈ દેશોના સંગઠન આસિયાન અને ભારત વચ્ચે UPI (યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ) અને ડિજિટલ આઇડેન્ટિટી કનેક્ટિવિટી વધારવા માટે સમજૂતી થઈ.

• મુદ્દો: ભારતના 'ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર' (DPI) ને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વિસ્તારવા માટે 'એક્ટ ઇસ્ટ પોલિસી' હેઠળ સહયોગ મજબૂત કરાશે.

🔬 વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને પર્યાવરણ (Science & Tech)

🛰️ ઈસરો (ISRO) નો 'નેક્સ્ટ જનરેશન અર્થ ઓબ્ઝર્વેશન સેટેલાઇટ' (EOS-09)

• ન્યૂઝ: ઈસરો દ્વારા ચોમાસા દરમિયાન દેશના વિવિધ ભાગોમાં પૂર, ભૂસ્ખલન અને દરિયાઈ વાવાઝોડાં જેવી કુદરતી આપત્તિઓનું પૂર્વ-અનુમાન લગાવવા માટે અદ્યતન રાડાર ઇમેજિંગ સેટેલાઇટ તૈયાર કરાયો.

• લાભ: આ સેટેલાઇટ વાદળોની આરપાર જોઈને પણ દિવસ-રાત પૃથ્વીની હાઇ-રિઝોલ્યુશન તસવીરો લેવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

📝 પરીક્ષાલક્ષી સુપર વન-લાઇનર્સ (Exam-Oriented One-Liners)

• 📊 ડિજિટલ બેંકિંગ: રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) દ્વારા સાયબર ફ્રોડ અટકાવવા અર્થે તમામ ક્રોસ-બોર્ડર ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન માટે 'મલ્ટી-લેયર સિક્યોરિટી પ્રોટોકોલ' ફરજિયાત કરવામાં આવ્યા.

• 🌳 રામસર વેટલેન્ડ્સ: ભારત સરકારના પર્યાવરણ મંત્રાલય દ્વારા દેશના જળપ્લાવિત ક્ષેત્રોના સંરક્ષણ માટે સ્થાનિક યુવાનોને 'વેટલેન્ડ મિત્ર' તરીકે જોડવા વિશેષ ભંડોળ મંજૂર કરાયું.