10 ઓગસ્ટ 2026 ના મહત્વના કરંટ અફેર્સ

🦁 વિશેષ દિવસો (Important Days: 10th August)

🦁 ૧. વિશ્વ સિંહ દિવસ (World Lion Day)

• મુખ્ય ઘટના: દર વર્ષે ૧૦ ઓગસ્ટ ના રોજ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે 'વિશ્વ સિંહ દિવસ' (World Lion Day) તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.

• ઉદ્દેશ્ય: સિંહના સંરક્ષણ, તેમના કુદરતી નિવાસસ્થાનના રક્ષણ અને માનવ-સિંહ ઘર્ષણ ઘટાડવા માટે વૈશ્વિક જાગૃતિ લાવવી.

• પરીક્ષા માટે IMP:

  • એશિયાટીક સિંહો (Panthera leo persica) નું વિશ્વમાં માત્ર એકમાત્ર કુદરતી નિવાસસ્થાન ગુજરાતનું ગીર અભયારણ્ય અને નેશનલ પાર્ક છે.

  • પ્રથમ વિશ્વ સિંહ દિવસની ઉજવણી વર્ષ ૨૦૧૩ માં કરવામાં આવી હતી.

  • IUCN રેડ લિસ્ટમાં એશિયાટીક સિંહને 'Endangered' (ભયગ્રસ્ત) શ્રેણીમાં રાખવામાં આવ્યા છે.

⛽ ૨. વિશ્વ બાયોફ્યુઅલ દિવસ (World Biofuel Day)

• મુખ્ય ઘટના: દર વર્ષે ૧૦ ઓગસ્ટ ના રોજ કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી વાયુ મંત્રાલય દ્વારા 'વિશ્વ જૈવ ઇંધણ દિવસ' (World Biofuel Day) ની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.

• ઐતિહાસિક મહત્વ: ૧૦ ઓગસ્ટ ૧૮૯૩ ના રોજ સર રૂડોલ્ફ ડીઝલે સૌપ્રથમ વાર મગફળીના તેલ (Peanut Oil) થી સફળતાપૂર્વક ડીઝલ એન્જિન ચલાવ્યું હતું, તેની યાદમાં આ દિવસ મનાવાય છે.

• પરીક્ષા માટે IMP:

  • ભારત સરકારે નેશનલ પોલિસી ઓન બાયોફ્યુઅલ્સ હેઠળ પેટ્રોલ માં ૨૦% એથેનોલ બ્લેન્ડિંગ (E20 Target) નો લક્ષ્યાંક નિર્ધારિત કરેલો છે.

  • વપરાયેલા તેલમાંથી બાયોડીઝલ બનાવવા FSSAI દ્વારા RUCO (Repurpose Used Cooking Oil) પ્લેટફોર્મ ચલાવવામાં આવે છે.

🏛️ ગુજરાત વિશેષ પ્રવાહો (Gujarat Specific)

💻 AI ડેટા સેન્ટર્સ માટે ગ્રીન એનર્જી ફરજિયાત કરનાર ગુજરાત દેશનું પ્રથમ રાજ્ય

• મુખ્ય ઘટના: ગુજરાત સરકારે નવી ટેકનોલોજી નીતિ હેઠળ રાજ્યમાં સ્થપાતા તમામ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ડેટા સેન્ટર્સ માટે પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા (Renewable Energy) નો ઉપયોગ ફરજિયાત કર્યો છે.

• મહત્વ: આ નિર્ણય સાથે ગુજરાત દેશનું એવું પ્રથમ રાજ્ય બન્યું છે જેણે AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને સંપૂર્ણપણે સસ્ટેનેબલ અને ગ્રીન એનર્જી સાથે સાંકળ્યું હોય.

🏞️ અંબારડી સફારી પાર્ક (અમરેલી) ખાતે સિંહો માટે ખાસ ૧૦૦ હેક્ટરનું એન્ક્લોઝર

• મુખ્ય ઘટના: સૌરાષ્ટ્ર ક્ષેત્રમાં માનવ-સિંહ ઘર્ષણ અટકાવવા અને વન્યજીવ સુરક્ષા માટે ગુજરાત વન વિભાગ દ્વારા અમરેલીના ધારી સ્થિત અંબારડી સફારી પાર્ક ખાતે ૧૦૦ હેક્ટરમાં પથરાયેલું વિશેષ સુરક્ષિત એન્ક્લોઝર બનાવવાની જાહેરાત કરાઈ.

• વિગત: માનવ વસવાટ તરફ ભટકતા કે ઘર્ષણમાં આવતા સિંહોને સલામત કુદરતી વાતાવરણ પૂરું પાડવા આ પગલું લેવાયું છે.

🌍 રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાહો (National & International)

📜 જન્મ અને મરણ નોંધણી (સંશોધન) કાયદો ૨૦૨૬

• મુખ્ય ઘટના: સંસદ દ્વારા નાગરિકો માટે જન્મ અને મરણના દાખલાઓની નોંધણી પ્રક્રિયાને ડિજિટલ અને સુવ્યવસ્થિત કરવા અર્થે અદ્યતન 'Registration of Births and Deaths (Amendment) Act' પસાર કરવામાં આવ્યો.

• પરીક્ષાલક્ષી પોઇન્ટ: આ કાયદા હેઠળ શાળા પ્રવેશ, પાસપોર્ટ, મતદાતા યાદી અને સરકારી નોકરીઓ માટે જન્મનું ડિજિટલ પ્રમાણપત્ર સિંગલ ડોક્યુમેન્ટ તરીકે માન્ય ગણાશે.

✈️ ભારત-ફ્રાન્સ 6th જનરેશન ફાઇટર જેટ સહયોગ

• મુખ્ય ઘટના: ભારતના સંરક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા ફ્રાન્સના નેતૃત્વ હેઠળના 'Future Combat Air System' (FCAS) ૬ઠ્ઠી પેઢીના ફાઇટર એરક્રાફ્ટ પ્રોજેક્ટમાં સંયુક્ત ડિઝાઇનિંગ અને સહ-ઉત્પાદન માટે વાટાઘાટો હાથ ધરાઈ.

📝 પરીક્ષાલક્ષી સુપર વન-લાઇનર્સ (Exam-Oriented One-Liners)

• 🦁 ગીર સિંહ વસ્તી ગણતરી: ભારતમાં દર ૫ વર્ષે સિંહોની વસ્તી ગણતરી (Punam Avlokan) કરવામાં આવે છે.

• 🌿 ગોબરધન યોજના: કૃષિ કચરા અને છાણમાંથી બાયો-CNG બનાવવા ભારત સરકારે GOBARdhan (Galvanizing Organic Bio-Agro Resources Dhan) યોજના અમલમાં મૂકેલી છે.