23 જુલાઈ 2026 ના મહત્વના કરંટ અફેર્સ

🏛️ ગુજરાત વિશેષ પ્રવાહો (Gujarat Specific)

🏆 નીતિ આયોગનો 'ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફ્રેન્ડલીનેસ ઇન્ડેક્સ ૨૦૨૬' (IFI 2026): ગુજરાત પ્રથમ ક્રમે

• મુખ્ય ઘટના: નીતિ આયોગ (NITI Aayog) દ્વારા દેશના રાજ્યોમાં રોકાણ માટેના અનુકૂળ વાતાવરણનું મૂલ્યાંકન કરતો 'Investment Friendliness Index 2026' રિપોર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે.

• રેન્કિંગ: આ ઇન્ડેક્સમાં ગુજરાત ૫૬.૬ સ્કોર સાથે દેશભરમાં પ્રથમ ક્રમે રહ્યું છે. જ્યારે મહારાષ્ટ્ર બીજા અને તમિળનાડુ ત્રીજા ક્રમે રહ્યું છે.

• પરીક્ષા માટે IMP: આ ઇન્ડેક્સ રાજ્યોની ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષમતા, સિંગલ વિન્ડો ક્લિયરન્સ અને એફડીઆઈ (FDI) આકર્ષવાની ક્ષમતાના આધારે તૈયાર કરવામાં આવે છે. દેશમાં આવતા કુલ FDI માં ટોચના ૫ રાજ્યોનો હિસ્સો ૮૫% જેટલો છે, જેમાં ગુજરાત મોખરે છે.

🏛️ રાજ્ય સ્તરનો 'સ્વાગત' (SWAGAT) જનફરિયાદ નિવારણ કાર્યક્રમ

• મુખ્ય ઘટના: ગુજરાત સરકાર દ્વારા પ્રજાના પ્રશ્નોના ઝડપી ઉકેલ માટે ઇ-ગવર્નન્સ ક્ષેત્રે 'રાજ્ય સ્વાગત' કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું.

• મહત્વ: 'SWAGAT' (State Wide Attention on Grievances by Application of Technology) એ ટેકનોલોજીના ઉપયોગથી મુખ્યમંત્રી કક્ષાએ સીધી જનફરિયાદ ઉકેલવાનું ગુજરાતનું એવોર્ડ વિજેતા મોડેલ છે.

🌍 રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાહો (National & International)

📻 ૨૩ જુલાઈ: 'રાષ્ટ્રીય પ્રસારણ દિવસ' (National Broadcasting Day)

• મુખ્ય ઘટના: દર વર્ષે ૨૩ જુલાઈ ના રોજ ભારતમાં 'રાષ્ટ્રીય પ્રસારણ દિવસ' તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.

• ઇતિહાસ: ૨૩ જુલાઈ ૧૯૨૭ ના રોજ ઈન્ડિયન બ્રોડકાસ્ટિંગ કંપની (IBC) દ્વારા બોમ્બે (મુંબઈ) સ્ટેશનથી ભારતનું પ્રથમ રેડિયો પ્રસારણ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

• પરીક્ષાલક્ષી પોઇન્ટ: વર્ષ ૧૯૩૬ માં આ સંસ્થાનું નામ બદલીને 'ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયો' (AIR) કરવામાં આવ્યું હતું. ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયોનું આદર્શ વાક્ય 'બહુજન હિતાય, બહુજન સુખાય' છે.

🇮🇳 મહાન ક્રાંતિવીરોની જન્મજયંતિ: બાળ ગંગાધર તિલક અને ચંદ્રશેખર આઝાદ

• મુખ્ય ઘટના: ૨૩ જુલાઈ ના રોજ ભારતના બે મહાન સ્વતંત્રતા સેનાનીઓ લોકમાન્ય બાળ ગંગાધર તિલક (જન્મ: ૧૮૫૬) અને ચંદ્રશેખર આઝાદ (જન્મ: ૧૯૦૬) ની જન્મજયંતિ છે.

• પરીક્ષાલક્ષી પોઇન્ટ:

  • લોકમાન્ય તિલકે "સ્વરાજ મારો જન્મસિદ્ધ અધિકાર છે અને હું તેને મેળવીને જ જંપીશ" નો નારો આપ્યો હતો અને 'કેસરી' તથા 'મરાઠા' વર્તમાનપત્રો શરૂ કર્યા હતા.

  • ચંદ્રશેખર આઝાદે 'હિન્દુસ્તાન સોશિયલિસ્ટ રિપબ્લિકન એસોસિએશન' (HSRA) ના ગઠનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.

🔬 વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને પર્યાવરણ (Science & Tech)

🌾 ICAR નું 'ક્લાઈમેટ સ્માર્ટ વિલેજ' અને 'મિશન ICAR-100' લોન્ચ

• ન્યૂઝ: ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ એગ્રીકલ્ચરલ રિસર્ચ (ICAR) દ્વારા હવામાન પરિવર્તન સામે ખેતીને રક્ષણ આપવા માટે દેશભરમાં ૧૦૦ 'ક્લાઈમેટ સ્માર્ટ વિલેજ' સ્થાપવાની જાહેરાત કરાઈ છે.

• વિગત: આ મિશન હેઠળ દેશના તમામ 'કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્રો' (KVKs) ને ઇનોવેશન અને આબોહવા સલાહકાર કેન્દ્રો તરીકે અપગ્રેડ કરવામાં આવશે.

📝 પરીક્ષાલક્ષી સુપર વન-લાઇનર્સ (Exam-Oriented One-Liners)

• 🏭 યુરિયા નીતિ: કેન્દ્રીય કેબિનેટ દ્વારા ગેસ આધારિત યુરિયા પ્લાન્ટ્સમાં દેશી ઉત્પાદન વધારવા માટે 'National Investment Policy for Urea-2026' (NIPU-2026) ને મંજૂરી આપવામાં આવી.

• 🚌 પરિવહન સુધારા: શહરી વિસ્તારોમાં વાહનોના પ્રદૂષણને ઘટાડવા માટે આવાસ અને શહેરી બાબતોના મંત્રાલય દ્વારા 'PARIVARTAN' યોજનાની માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવી.