28 જુલાઈ 2026 ના મહત્વના કરંટ અફેર્સ

🌿 વિશેષ દિવસ: વિશ્વ પ્રકૃતિ સંરક્ષણ દિવસ (World Nature Conservation Day)

🌍 ૨૮ જુલાઈ: 'વિશ્વ પ્રકૃતિ સંરક્ષણ દિવસ'

• મુખ્ય ઘટના: દર વર્ષે ૨૮ જુલાઈ ના રોજ વિશ્વભરમાં 'World Nature Conservation Day' (વિશ્વ પ્રકૃતિ સંરક્ષણ દિવસ) તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.

• ઉદ્દેશ્ય: કુદરતી સંસાધનો (હવા, પાણી, જમીન, જંગલો અને વન્યજીવો) ના જતન, પર્યાવરણીય સંતુલન જાળવવા અને આબોહવા પરિવર્તન સામે જાગૃતિ લાવવી.

• પરીક્ષા માટે IMP:

  • ભારત સરકારે વર્ષ ૨૦૭૦ સુધીમાં 'Net Zero' (શૂન્ય કાર્બન ઉત્સર્જન) નો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે.

  • ભારતમાં પર્યાવરણ સુરક્ષા અધિનિયમ (Environment Protection Act) ૧૯૮૬ માં અમલમાં આવ્યો હતો.

🏛️ ગુજરાત વિશેષ પ્રવાહો (Gujarat Specific)

🌳 ગુજરાતમાં 'એક પેડ મા કે નામ' અભિયાન હેઠળ મિશન ગ્રીન કવર

• મુખ્ય ઘટના: ગુજરાત સરકારના વન વિભાગ દ્વારા પંચાયત અને શહેરી વિસ્તારોમાં વૃક્ષારોપણ વધારવા માટે અદ્યતન 'જિયો-ટેગિંગ ગ્રીન મોનિટરિંગ પ્રોટોકોલ' અમલી બનાવવામાં આવ્યો છે.

• વિગત: આ પદ્ધતિ હેઠળ વન મહોત્સવ દરમિયાન વાવવામાં આવેલા છોડનું સેટેલાઇટ અને જિયો-ટેગિંગ દ્વારા મોનિટરિંગ કરવામાં આવશે જેથી વૃક્ષોનો બચાવ દર (Survival Rate) વધારી શકાય.

• પરીક્ષા માટે IMP: ગુજરાતમાં વાર્ષિક 'વન મહોત્સવ' અંતર્ગત રાજ્યભરમાં સાંસ્કૃતિક વનોનું નિર્માણ કરવામાં આવે છે. સામાજિક વનીકરણ (Social Forestry) માં ગુજરાત દેશમાં અગ્રણી સ્થાન ધરાવે છે.

🌊 ગલ્ફ ઓફ ખંભાત ખાતે 'કોસ્ટલ વેવ એનર્જી રિસર્ચ પિલોટ પ્રોજેક્ટ'

• મુખ્ય ઘટના: ગુજરાત એનર્જી ડેવલપમેન્ટ એજન્સી (GEDA) દ્વારા દરિયાઈ મોજાંમાંથી વીજળી ઉત્પાદન કરવા માટે રિસર્ચ મોડેલ મંજૂર કરાયું.

• મહત્વ: રાજ્યના વિશાળ દરિયાકિનારાનો ઉપયોગ કરીને રિન્યુએબલ એનર્જીના વિકલ્પો વધારવાનો આ મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ છે.

🌍 રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાહો (National & International)

🩺 ૨૮ જુલાઈ: 'વિશ્વ હેપેટાઇટિસ દિવસ' (World Hepatitis Day)

• મુખ્ય ઘટના: દર વર્ષે ૨૮ જુલાઈ ના રોજ વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) દ્વારા 'World Hepatitis Day' તરીકે મનાવવામાં આવે છે.

• ઇતિહાસ: નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા વૈજ્ઞાનિક ડૉ. બારુચ બ્લુમબર્ગ (જેમણે હેપેટાઇટિસ- B વાયરસની શોધ કરી હતી) ના જન્મદિવસે આ દિવસ ઉજવાય છે.

• પરીક્ષાલક્ષી પોઇન્ટ: હેપેટાઇટિસ એ લીવર (યકૃત) ને નુકસાન પહોંચાડતો વાયરલ ચેપ છે. ભારત સરકાર દ્વારા 'રાષ્ટ્રીય વાયરલ હેપેટાઇટિસ નિયંત્રણ કાર્યક્રમ' ચલાવવામાં આવે છે.

🌾 કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રાલય દ્વારા 'સ્માર્ટ સોઇલ હેલ્થ કાર્ડ ૨.૦'

• મુખ્ય ઘટના: ખેડૂતોને જમીનની ફળદ્રુપતા અને જરૂરી ખાતરોની સચોટ માહિતી આપવા માટે 'સોઇલ હેલ્થ કાર્ડ' નું નવું AI-આધારિત ડિજિટલ વર્ઝન લોન્ચ કરાયું.

• પરીક્ષાલક્ષી પોઇન્ટ: 'સોઇલ હેલ્થ કાર્ડ યોજના' ની શરૂઆત ૧૯ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૫ ના રોજ સુરતગઢ (રાજસ્થાન) થી કરવામાં આવી હતી. તેનું સ્લોગન "સ્વસ્થ ધરા, ખેત હરા" છે.

🔬 વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને પર્યાવરણ (Science & Tech)

🛰️ ઈસરો (ISRO) નું આગામી 'સ્પેસ ડોકિંગ એક્સપેરિમેન્ટ' (SPADEX)

• ન્યૂઝ: ઈસરો દ્વારા ભારતના પોતાના સ્પેસ સ્ટેશન (ભારતીય અંતરિક્ષ સ્ટેશન) ની તૈયારીના ભાગરૂપે SPADEX (Space Docking Experiment) મિશનના ગ્રાઉન્ડ ટેસ્ટ પૂર્ણ કરાયા.

• ટેકનોલોજી: આ ટેકનોલોજી દ્વારા અવકાશમાં બે અલગ-અલગ સેટેલાઇટ કે સ્પેસક્રાફ્ટને એકબીજા સાથે સુરક્ષિત રીતે જોડી શકાશે.

📝 પરીક્ષાલક્ષી સુપર વન-લાઇનર્સ (Exam-Oriented One-Liners)

• 📊 ડિજિટલ ગવર્નન્સ: કેન્દ્રીય આઈટી મંત્રાલય દ્વારા નાગરિકો માટે સરકારી દસ્તાવેજોના સુરક્ષિત સ્ટોરેજ અર્થે 'DigiLocker 2.0' માં નવા વોઇસ-આધારિત ફીચર્સ ઉમેરવામાં આવ્યા.

• 🐅 ટાઇગર કન્ઝર્વેશન: ભારતમાં વાઘના સંરક્ષણ માટે સ્માર્ટ AI કેમેરા અને ડ્રોન પેટ્રોલીંગ માટે પ્રોજેક્ટ ટાઇગર હેઠળ નવા ફંડની ફાળવણી કરવામાં આવી.