૩ જુલાઈ ૨૦૨૬ ના મહત્વના કરંટ અફેર્સ

🏛️ ગુજરાત વિશેષ અને સ્થાનિક પ્રવાહો

• ગુજરાત લોજિસ્ટિક્સ ડેશબોર્ડ: ગુજરાત ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટ બોર્ડ (GIDB) દ્વારા નવું 'ગુજરાત લોજિસ્ટિક્સ ડેશબોર્ડ' વિકસાવવાની જવાબદારી NICDC અને NLDSL ને સોંપવામાં આવી છે. આ પ્લેટફોર્મનો હેતુ રાજ્યમાં ડિજિટલ લોજિસ્ટિક્સ માળખાને મજબૂત બનાવવાનો છે.

• ગુજરાત હેન્ડીક્રાફ્ટ ઉત્સવ ૨૦૨૬: INDEXT-C દ્વારા આયોજિત આ ઉત્સવ મૈસુર ખાતે ૩ થી ૧૨ જુલાઈ દરમિયાન શરૂ થયો છે. તેમાં ૧૦૦ થી વધુ કારીગરો કચ્છી ભરતકામ, અજરખ પ્રિન્ટ અને અકીકના કામ (Agate) જેવા હેરિટેજ ક્રાફ્ટનું પ્રદર્શન કરશે.

• સૌરાષ્ટ્રમાં ભારે વરસાદ: જૂનાગઢ જિલ્લામાં ભારે વરસાદ ખાબક્યો છે. ખાસ કરીને કેશોદ અને માંગરોળ તાલુકામાં ૧૨ કલાકમાં ૯.૫ ઈંચ જેટલો વરસાદ પડતાં NDRF ની ટીમોને સ્ટેન્ડબાય રાખવામાં આવી છે.

• વડોદરા મહાનગરપાલિકા: વહીવટી વડા સહિત પાંચ જેટલા ઉચ્ચ અધિકારીઓના સામૂહિક રાજીનામાને કારણે વડોદરા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના વહીવટીતંત્રમાં મોટો ખળભળાટ મચી ગયો છે.

🌍 રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાહો

• ૧૬મું ભારત-જાપાન વાર્ષિક શિખર સંમેલન: જાપાનના વડાપ્રધાન 'તાકાઈચી સનાઈ' (TAKAICHI Sanae) ની ભારત મુલાકાત (૧-૩ જુલાઈ) પૂર્ણ થઈ છે. આ સમિટમાં ભારત-જાપાન વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી અને ઉત્તર પ્રદેશ તથા જાપાનના યામાનાશી પ્રીફેક્ચર વચ્ચેના સહયોગ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

• ભારત-શેશેલ્સ સંબંધો: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શેશેલ્સના ૫૦મા સ્વાતંત્ર્ય દિવસની ઉજવણીમાં મુખ્ય અતિથિ તરીકે હાજરી આપી હતી. ભારતે ₹૧,૨૫૦ કરોડની 'લાઇન ઓફ ક્રેડિટ' જાહેર કરી છે અને શેશેલ્સને 'LESPWAR' નામનું ફાસ્ટ પેટ્રોલ વેસલ (જહાજ) તથા એમ્બ્યુલન્સ ભેટમાં આપી છે.

• અમરનાથ યાત્રા ૨૦૨૬: આજથી દેશભરમાં પવિત્ર અમરનાથ યાત્રાનો સત્તાવાર રીતે પ્રારંભ થઈ ગયો છે.

🏦 અર્થતંત્ર, બેન્કિંગ અને નવી નિમણૂક

• EPFO વ્યાજ દર: એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઈઝેશન (EPFO) દ્વારા નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માટે PF જમા રકમ પર વ્યાજ દર સત્તાવાર રીતે ૮.૨૫% નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.

• ક્રોસ-બોર્ડર UPI: NPCI એ આંતરરાષ્ટ્રીય (Cross-border) UPI વ્યવહારોના રિયલ-ટાઇમ ફોરેન એક્સચેન્જ સેટલમેન્ટ માટે 'HSBC ઇન્ડિયા' અને 'જેપી મોર્ગન પેમેન્ટ્સ' (JP Morgan Payments) સાથે મહત્વની ભાગીદારી કરી છે.

• બેન્કિંગ નિમણૂકો: ભારતના પૂર્વ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) રાજીવ કુમાર ને ૩ વર્ષ માટે HDFC બેંકના પાર્ટ-ટાઇમ ચેરમેન તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. ઉપરાંત, RBI એ રવિ શંકર ને તેના નવા એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે.

🧬 વિજ્ઞાન, પર્યાવરણ અને ભૌગોલિક સંકેત (GI)

• નવા GI ટેગ્સ: હિમાચલ પ્રદેશને ૮ નવા જિયોગ્રાફિકલ ઈન્ડિકેશન (GI) ટેગ મળ્યા છે (જેમાં સ્પીતિનું 'સીબકથ્રોન' અને 'ચંબા મેટલ આર્ટ' મુખ્ય છે). આ સાથે રાજ્યના કુલ GI ટેગ્સની સંખ્યા ૧૭ થઈ ગઈ છે.

• પેલેઓઈન્ડિયા પોર્ટલ (PaleoIndia Portal): પર્યાવરણ મંત્રાલય દ્વારા નવું 'પેલેઓઈન્ડિયા પોર્ટલ' લોન્ચ કરાયું છે. ZSI દ્વારા વિકસિત આ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ દેશના ૨૮ રાજ્યો અને ૮ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના અશ્મિભૂત પ્રાણીસૃષ્ટિ (Fossil Fauna) નો ડેટાબેઝ પૂરો પાડે છે.

• નવી વનસ્પતિ પ્રજાતિની શોધ: સંશોધકોએ કેરળના પશ્ચિમ ઘાટ વિસ્તારમાંથી (ઇડુક્કી અને એર્નાકુલમ જિલ્લાઓ) 'ઈમ્પેટીઅન્સ' (Impatiens) ફૂલ છોડની પાંચ નવી પ્રજાતિઓ શોધી કાઢી છે.