રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહનું સંબોધન: રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માત્ર સરહદો પૂરતી સીમિત માનવી એ 'પેરિમિટર ફેલેસી' (Perimeter Fallacy) છે

રક્ષા મંત્રી શ્રી રાજનાથ સિંહે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદ અને સંરક્ષણ અધ્યયનમાં સંબોધન કરતા જણાવ્યું હતું કે માત્ર ભૌગોલિક સીમાઓની સુરક્ષા કરવી એ જ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા છે તેવી માનસિકતા એક 'પેરિમિટર ફેલેસી' (Perimeter Fallacy) સમાન છે. આધુનિક યુગમાં સાયબર, સ્પેસ, સપ્લાય ચેઈન, ઊર્જા અને આર્થિક સુરક્ષા પણ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના અવિભાજ્ય અંગો છે.

💡 પરીક્ષા ઉપયોગી મુખ્ય તથ્યો (Key Exam Facts - GPSC Mains Essay & GS-3):

• મુખ્ય વિભાવના: 'Perimeter Fallacy' (પરિમિતિ ભ્રમ) – રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને માત્ર સરહદી રક્ષણ પૂરતી મર્યાદિત ગણવી.

• ભારતનો વ્યૂહાત્મક સિદ્ધાંત: ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દેશ પાસે "તર્કની શક્તિ" (Power of Argument) અને "શક્તિનો તર્ક" (Argument of Power) બંને સમાન રીતે મોજૂદ છે.

• કૂટનીતિ અને સૈન્ય સંતુલન: સૈન્ય તાકાત વગરની માત્ર કૂટનીતિ એ નબળાઈ છે, જ્યારે કૂટનીતિ વિનાની માત્ર સૈન્ય સજ્જતા સંઘર્ષ વધારે છે. બંને વચ્ચે સંતુલન જ વાસ્તવિક વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા (Strategic Autonomy) આપે છે.

• ધ્યેય: સંરક્ષણમાં 'આત્મનિર્ભર ભારત' થકી ભાવિ બહુપરિમાણીય યુદ્ધો (Multidomain Warfare) માટે સજ્જતા.