arrow_back Back to Quizzes

Daily MCQ

બંધારણની પ્રસ્તાવના

Question 1 of 50

timer 00:00

Total Marks: 50

ભારતીય બંધારણની પ્રસ્તાવના (આમુખ) કોના દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા 'ઉદ્દેશ્ય પ્રસ્તાવ' પર આધારિત છે?

બંધારણની પ્રસ્તાવનાના ઘટકો સંદર્ભે નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. તે જાહેર કરે છે કે બંધારણની સત્તાનો સ્ત્રોત ભારતની સંસદ છે. 2. તે ભારતની પ્રકૃતિને સાર્વભૌમ, સમાજવાદી, બિનસાંપ્રદાયિક, લોકતાંત્રિક અને પ્રજાસત્તાક રાજ્ય તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરે છે. 3. તે બંધારણના ઉદ્દેશ્યો તરીકે ન્યાય, સ્વતંત્રતા, સમાનતા અને બંધુતાનો ઉલ્લેખ કરે છે. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?

કેશવાનંદ ભારતી કેસ (૧૯૭૩) ના ચુકાદામાં પ્રસ્તાવના અંગે સુપ્રીમ કોર્ટના તારણો વિશે નીચેના વિધાનો ચકાસો: 1. સુપ્રીમ કોર્ટે બેરૂબારી કેસનો પોતાનો અગાઉનો ચુકાદો ફગાવી દીધો અને સ્વીકાર્યું કે પ્રસ્તાવના એ બંધારણનો ભાગ છે. 2. કોર્ટે ઠરાવ્યું કે અનુચ્છેદ ૩૬૮ હેઠળ પ્રસ્તાવનામાં સુધારો કરી શકાશે નહીં કારણ કે તે મૂળભૂત માળખું છે. 3. કોર્ટે કહ્યું કે પ્રસ્તાવના બંધારણના 'મૂળભૂત માળખા' (Basic Structure) ની જાણકારી આપે છે. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?

નીચેના જોડકાં જોડો (સુપ્રીમ કોર્ટના કેસ અને પ્રસ્તાવના અંગેનો ચુકાદો): 1. બેરૂબારી યુનિયન કેસ (૧૯૬૦) - P. પ્રસ્તાવનામાં સુધારો થઈ શકે છે. 2. કેશવાનંદ ભારતી કેસ (૧૯૭૩) - Q. પ્રસ્તાવના એ બંધારણનો ભાગ નથી. 3. એલ.આઈ.સી. ઓફ ઈન્ડિયા કેસ (૧૯૯૫) - R. બિનસાંપ્રદાયિકતા એ બંધારણનું મૂળભૂત માળખું છે. 4. એસ. આર. બોમ્મઈ કેસ (૧૯૯૪) - S. પ્રસ્તાવના એ બંધારણનો આંતરિક/અભિન્ન (Integral) ભાગ છે.

૪૨મા બંધારણીય સુધારા (૧૯૭૬) દ્વારા પ્રસ્તાવનામાં થયેલા ફેરફાર અંગે નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. આ સુધારા દ્વારા પ્રસ્તાવનામાં 'સમાજવાદી', 'બિનસાંપ્રદાયિક' અને 'અખંડિતતા' એમ ત્રણ નવા શબ્દો ઉમેરવામાં આવ્યા. 2. આ સુધારા પહેલા પ્રસ્તાવનામાં 'રાષ્ટ્રની એકતા' (Unity of the Nation) શબ્દ હતો, જેને બદલીને 'રાષ્ટ્રની એકતા અને અખંડિતતા' કરવામાં આવ્યો. 3. આ સુધારાને કેશવાનંદ ભારતી કેસના ચુકાદા પછી લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?

ભારતીય 'લોકશાહી' ના સંદર્ભમાં નીચેના વિધાનો ચકાસો: 1. ભારતીય પ્રસ્તાવનામાં પ્રતિનિધિત્વાત્મક સંસદીય લોકશાહી (Representative Parliamentary Democracy) નો સ્વીકાર કરવામાં આવ્યો છે. 2. ભારતમાં સ્વિટ્ઝરલેન્ડની જેમ પ્રત્યક્ષ લોકશાહી (Direct Democracy) ના સાધનો જેમ કે જનમત સંગ્રહ (Referendum) ઉપલબ્ધ છે. 3. ભારતીય લોકશાહી માત્ર રાજકીય લોકશાહી પૂરતી સીમિત નથી, તેમાં સામાજિક અને આર્થિક લોકશાહીનો પણ સમાવેશ થાય છે. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?

ભારતીય બંધારણમાં 'ધર્મનિરપેક્ષ/બિનસાંપ્રદાયિક'રાજ્યની કઈ વિભાવના સ્વીકારવામાં આવી છે?

પ્રસ્તાવનામાં સુધારાની પ્રક્રિયા વિશે નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. તેને અનુચ્છેદ ૩૬૮ હેઠળ સામાન્ય કાયદાકીય પ્રક્રિયાથી સુધારી શકાય છે. 2. બંધારણ સભાએ એવું ઠરાવ્યું હતું કે પ્રસ્તાવનાને ક્યારેય બદલી શકાશે નહીં. 3. ૧૯૭૩ ના કેશવાનંદ કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે અનુચ્છેદ ૩૬૮ ની સત્તા પ્રસ્તાવનાને પણ લાગુ પડે છે. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?

બંધારણ સભામાં ડૉ. બી. આર. આંબેડકરે પોતાના અંતિમ ભાષણમાં 'ટ્રિનિટી' (Trinity of Liberty, Equality and Fraternity) વિશે શું કહ્યું હતું?

home Home assignment Quiz auto_stories Materials feed Updates

Explore Prashnotari