arrow_back Back to Quizzes
Daily MCQ
બંધારણના સ્ત્રોતો (વિદેશી પ્રભાવ)
Question 1 of 50
timer
00:00
Total Marks: 50
ભારતીય બંધારણનો સૌથી મોટો 'માળખાકીય સ્ત્રોત' નીચેનામાંથી કોને માનવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
અમેરિકાના બંધારણમાંથી લેવામાં આવેલી જોગવાઈઓ અંગે નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. મૂળભૂત અધિકારો . 2. સર્વોચ્ચ અદાલત અને ઉચ્ચ અદાલતના ન્યાયાધીશોને દૂર કરવાની પ્રક્રિયા. 3. કાયદા દ્વારા સ્થાપિત પ્રક્રિયા . ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચેના જોડકાં જોડો (બંધારણના સ્ત્રોત અને દેશ): 1. સમવર્તી યાદી - P. આયર્લેન્ડ 2. રાજ્યનીતિના માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો - Q. દક્ષિણ આફ્રિકા 3. બંધારણમાં સુધારો કરવાની પ્રક્રિયા - R. ઓસ્ટ્રેલિયા 4. પ્રજાસત્તાક નો ખ્યાલ - S. ફ્રાન્સ
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચે આપેલા 4 માંથી કયું જોડકું ખોટું છે તે ઓળખો:
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતીય બંધારણની પ્રસ્તાવના(આમુખ)માં દર્શાવેલ 'સ્વતંત્રતા, સમાનતા અને બંધુતા' (Liberty, Equality and Fraternity) ના આદર્શો કયા દેશના બંધારણમાંથી પ્રેરિત છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
કટોકટી (Emergency) દરમિયાન 'મૂળભૂત અધિકારોનું મોકૂફ રાખવું' (Suspension of Fundamental Rights) - આ જોગવાઈ કયા દેશના બંધારણમાંથી સ્વીકારવામાં આવી છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બ્રિટિશ બંધારણમાંથી ભારતીય બંધારણમાં સામેલ કરાયેલી જોગવાઈઓ અંગે નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો: 1. સંસદીય શાસન પ્રણાલી અને દ્વિગૃહી ગૃહ (Bicameralism). 2. એકલ નાગરિકતા (Single Citizenship). 3. પરમાધિકાર રીટ (Prerogative Writs). ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતીય સંસદના બંને ગૃહોની 'સંયુક્ત બેઠક' (Joint Sitting of the two Houses of Parliament) બોલાવવાની જોગવાઈ કયા દેશમાંથી પ્રેરિત છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચે આપેલા 4 માંથી કયું જોડકું સાચું છે તે ઓળખો:
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતીય બંધારણમાં 'અવશિષ્ટ સત્તાઓ' (Residuary Powers) કેન્દ્ર પાસે રહેશે, તેવો સિદ્ધાંત કયા દેશના બંધારણમાંથી અપનાવવામાં આવ્યો છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સર્વોચ્ચ અદાલત (Supreme Court) નું 'સલાહકારી અધિકારક્ષેત્ર' (Advisory Jurisdiction) કયા દેશના બંધારણમાંથી પ્રેરિત છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચેના જોડકાં જોડો (વિશેષ જોગવાઈઓ અને તેના સ્ત્રોત): 1. રાજ્યપાલનું પદ - P. કેનેડા 2. કેન્દ્ર દ્વારા રાજ્યપાલની નિમણૂક - Q. ભારત શાસન અધિનિયમ, 1935 3. કટોકટીની જોગવાઈઓ - R. વાઇમર (જર્મની) 4. કટોકટી વખતે મૂળભૂત અધિકારોનું મોકૂફ થવું - S. ભારત શાસન અધિનિયમ, 1935
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
રાષ્ટ્રપતિ પર 'મહાભિયોગ' ની પ્રક્રિયા કયા દેશના બંધારણમાંથી લેવામાં આવી છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'કાયદાની સમાન સુરક્ષા' (Equal Protection of Laws) નો ખ્યાલ કયા દેશમાંથી પ્રેરિત છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારત શાસન અધિનિયમ, 1935 માંથી લેવામાં આવેલી જોગવાઈઓ અંગે નીચેના વિધાનો ચકાસો: 1. સમવાયી માળખું (Federal Scheme). 2. જાહેર સેવા આયોગ (Public Service Commissions). 3. ન્યાયતંત્ર (Judiciary) નું માળખું. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઉપરાષ્ટ્રપતિ (Vice-President) નું પદ ભારતીય બંધારણમાં કયા દેશની પ્રેરણાથી ઉમેરવામાં આવ્યું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચે આપેલા 4 માંથી કયું જોડકું ખોટું છે તે ઓળખો:
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતીય બંધારણમાં 'મૂળભૂત ફરજો' (Fundamental Duties) કયા સુધારા અને કયા દેશની પ્રેરણાથી ઉમેરાઈ?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
આમુખમાં દર્શાવેલ 'ન્યાય - સામાજિક, આર્થિક અને રાજકીય' (Ideal of Justice) નો ખ્યાલ ક્યાંથી લેવામાં આવ્યો છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
રાજ્યસભામાં કલા, સાહિત્ય, વિજ્ઞાન અને સમાજસેવા ક્ષેત્રના 12 સભ્યોનું રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા 'નામાંકન' (Nomination) કરવાની પ્રક્રિયા કયા દેશમાંથી પ્રેરિત છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
કેનેડાના બંધારણમાંથી લેવામાં આવેલી જોગવાઈઓ અંગે નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો: 1. મજબૂત કેન્દ્ર સાથેનું સમવાયી તંત્ર (Federation with a strong centre). 2. કેન્દ્ર દ્વારા રાજ્યના રાજ્યપાલોની નિમણૂક. 3. વ્યાપાર અને વાણિજ્યની સ્વતંત્રતા (Freedom of trade and commerce). ઉપરોક્તમાંથી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ન્યાયતંત્રની સ્વતંત્રતા (Independence of Judiciary) અને ન્યાયિક સમીક્ષા (Judicial Review) ના સિદ્ધાંતો ભારતે કયા દેશ પાસેથી અપનાવ્યા છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચે આપેલા 4 માંથી કયું જોડકું સાચું છે તે ઓળખો:
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
રાજ્યસભાના સભ્યોની 'ચૂંટણી' (Election of members of Rajya Sabha) માટેની પ્રક્રિયા કયા દેશમાંથી લેવામાં આવી છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
કાયદાનું શાસન (Rule of Law) નો સિદ્ધાંત, જે ભારતીય બંધારણનો મૂળભૂત ઢાંચો (Basic Structure) ગણાય છે, તે કયા દેશની દેન છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
1935 ના ભારત શાસન અધિનિયમમાં રહેલા 'ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ ઓફ ઇન્સ્ટ્રક્શન્સ' (Instrument of Instructions) ને 1950 ના બંધારણમાં કયા સ્વરૂપે સમાવિષ્ટ કરવામાં આવ્યા?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'કાયદા દ્વારા સ્થાપિત પ્રક્રિયા' (Procedure established by Law) નો સિદ્ધાંત, જેનો ઉલ્લેખ અનુચ્છેદ 21 માં છે, તે કયા દેશમાંથી લેવાયો છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચેના જોડકાં જોડો (વિદેશી પ્રભાવનું ક્ષેત્ર): 1. બંધારણનો દાર્શનિક ભાગ (Philosophical part) - P. ભારત શાસન અધિનિયમ 1935 2. બંધારણનો રાજકીય ભાગ (Political part) - Q. બ્રિટિશ બંધારણ 3. બંધારણનો માળખાકીય ભાગ (Structural part) - R. અમેરિકા અને આયર્લેન્ડ
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતીય બંધારણમાં 'ગણતંત્ર / પ્રજાસત્તાક' (Republic) પ્રણાલી અપનાવવામાં આવી છે, આનો અર્થ છે કે રાજ્યનો વડો લોકો દ્વારા ચૂંટાયેલો હશે. આ ખ્યાલ ક્યાંથી લેવાયો છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચે આપેલા 4 માંથી કયું જોડકું ખોટું છે તે ઓળખો:
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચેનામાંથી કઈ જોગવાઈ અમેરિકાના બંધારણમાંથી લેવામાં આવી નથી?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતીય બંધારણમાં વહીવટી વિગતો મોટાભાગે કયા દસ્તાવેજ પર આધારિત છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઓસ્ટ્રેલિયાના બંધારણમાંથી લેવામાં આવેલી જોગવાઈઓ અંગે નીચેના વિધાનો ચકાસો: 1. સમવર્તી યાદી . 2. સંસદના બંને ગૃહોની સંયુક્ત બેઠક. 3. રાષ્ટ્રપતિ પર મહાભિયોગ. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
કાયદો ઘડવાની પ્રક્રિયા કયા દેશની સંસદીય વ્યવસ્થામાંથી અપનાવવામાં આવી છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
"અમે વિશ્વના તમામ જાણીતા બંધારણોને ફેંદીને ભારતનું બંધારણ બનાવ્યું છે." - આ વિધાન બંધારણ સભામાં કોણે કર્યું હતું?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
અનુચ્છેદ 368 હેઠળ બંધારણમાં સુધારો કરવાની પ્રક્રિયા કયા દેશમાંથી પ્રેરિત છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચેનામાંથી કઈ વિશેષતા ભારતીય સમવાયી તંત્ર ને કેનેડિયન મોડલ સાથે સૌથી વધુ સામ્યતા ધરાવતી સાબિત કરે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'પરમાધિકાર રીટ' (Prerogative Writs) જે સર્વોચ્ચ અદાલત અને ઉચ્ચ અદાલત બહાર પાડે છે (જેમ કે હેબિયસ કોર્પસ, મેન્ડેમસ વગેરે), તે કયા દેશની ન્યાય વ્યવસ્થાની દેન છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સંસદ સભ્યો અને ગૃહોને મળતા 'સંસદીય વિશેષાધિકારો' નો ખ્યાલ કયા દેશમાંથી લેવામાં આવ્યો છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચે આપેલા 4 માંથી કયું જોડકું સાચું છે તે ઓળખો:
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતના બંધારણમાં રાષ્ટ્રપતિ એક નામના વડા (Titular Head) છે અને વાસ્તવિક સત્તા વડાપ્રધાનના નેતૃત્વમાં મંત્રીમંડળ પાસે છે. આ સિદ્ધાંત કયા મોડલ પરથી લેવામાં આવ્યો છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બંધારણમાં 'પબ્લિક સર્વિસ કમિશન' (જાહેર સેવા આયોગ) ની જોગવાઈ કયા આધાર પરથી લેવામાં આવી છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
અમેરિકાના બંધારણનો કયો સિદ્ધાંત ભારતીય બંધારણે અપનાવ્યો **નથી**, પરંતુ કાયદા દ્વારા સ્થાપિત પ્રક્રિયાને પ્રાધાન્ય આપ્યું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચેનામાંથી કઈ એક જોગવાઈ બ્રિટિશ બંધારણમાંથી **લેવામાં આવી નથી**?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતીય બંધારણમાં 'સ્વતંત્ર ન્યાયતંત્ર' નો ખ્યાલ નીચેનામાંથી કયા ઉદ્દેશ્યને પૂર્ણ કરવા અમેરિકા પાસેથી લેવામાં આવ્યો છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બંધારણના આમુખની ભાષા (Language of the Preamble) અને ભાવનામાં કયા દેશના બંધારણનો પ્રભાવ જોવા મળે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
આયર્લેન્ડના બંધારણે 'રાજ્યનીતિના માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો' (DPSP) નો ખ્યાલ કયા દેશના બંધારણ પરથી અપનાવ્યો હતો, જે પછી ભારતે આયર્લેન્ડ પાસેથી લીધો?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતીય સંસદીય પ્રણાલી બ્રિટિશ પ્રણાલીથી કઈ રીતે અલગ પડે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બંધારણમાં દર્શાવેલ 'કેન્દ્ર-રાજ્ય સંબંધો' માં કટોકટીના સમયે કેન્દ્રનું અત્યંત શક્તિશાળી બની જવું, આ લક્ષણ કયા સ્ત્રોતની અસર દર્શાવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચે આપેલા વિદેશી સ્ત્રોતો અને ભારતીય બંધારણના લક્ષણોને ધ્યાનમાં રાખીને સૌથી યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો: "ભારતીય બંધારણ એ માત્ર ઉછીનું લીધેલું પોટલું નથી (Not a bag of borrowings), પરંતુ તેમાં વિદેશી જોગવાઈઓને ભારતીય પરિસ્થિતિઓ મુજબ ઢાળવામાં આવી છે." આ બાબત કયા ઉદાહરણથી સૌથી વધુ સ્પષ્ટ થાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Test submitted — use Previous/Next above to review correct answers and explanations.
task_alt
Test Completed!
Correct
0
Incorrect
0
Unattempted
0
Accuracy
0%
Total Score
0 / 0
Time Taken
0s