arrow_back Back to Quizzes
Daily MCQ
સંઘ અને તેનું ક્ષેત્ર, નાગરિકતા
Question 1 of 50
timer
00:00
Total Marks: 50
ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 1 ના સંદર્ભમાં, ભારતને કયા શબ્દો દ્વારા વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવ્યું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
અનુચ્છેદ 3 હેઠળ "નવા રાજ્યોની રચના અને વર્તમાન રાજ્યોના વિસ્તારો, સીમાઓ કે નામોમાં ફેરફાર" અંગે નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. આ સંબંધિત કોઈપણ ખરડો સંસદમાં રજૂ કરતા પહેલા રાષ્ટ્રપતિની પૂર્વ ભલામણ આવશ્યક છે. 2. રાષ્ટ્રપતિ આ ખરડો સંબંધિત રાજ્યના વિધાનમંડળને તેનો મત જાણવા માટે મોકલે છે. 3. રાજ્ય વિધાનમંડળનો મત કે અભિપ્રાય સ્વીકારવા માટે રાષ્ટ્રપતિ અથવા સંસદ બંધાયેલા છે. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચે આપેલા 4 માંથી કયું જોડકું ખોટું છે? (આયોગ/સમિતિ અને તેના ઉદ્દેશ્યો/નિર્ણયો)
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
અનુચ્છેદ 2 અને અનુચ્છેદ 3 વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત શું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બંધારણના અનુચ્છેદ 4 મુજબ, અનુચ્છેદ 2 અને 3 હેઠળ કરવામાં આવેલ કોઈપણ કાયદાને અનુચ્છેદ 368 હેઠળ "બંધારણીય સુધારો" માનવામાં આવશે નહીં. આનો અર્થ શું થાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચેના જોડકાં જોડો (રાજ્ય અને તેની રચનાનું વર્ષ): 1. ગુજરાત - P. 1963 2. નાગાલેન્ડ - Q. 1975 3. હરિયાણા - R. 1960 4. સિક્કિમ - S. 1966
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઐતિહાસિક 'બેરૂબારી યુનિયન કેસ' (1960) માં સુપ્રીમ કોર્ટે શું ચુકાદો આપ્યો હતો?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતીય નાગરિકતા અધિનિયમ, 1955 હેઠળ 'જન્મ દ્વારા નાગરિકતા' ના નિયમોમાં થયેલા સુધારા અંગે નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો: 1. 1987 પહેલા, ભારતમાં જન્મેલ કોઈપણ વ્યક્તિ (વિદેશી રાજદ્વારીઓ સિવાય) જન્મથી નાગરિક બની શકતી હતી, ભલે તેના માતાપિતાની રાષ્ટ્રીયતા કોઈ પણ હોય. 2. 2003 ના સુધારા મુજબ, 3 ડિસેમ્બર 2004 ના રોજ અથવા તે પછી ભારતમાં જન્મેલા બાળકને જ નાગરિકતા મળશે જો તેના માતા અને પિતા બંને ભારતીય હોય, અથવા એક ભારતીય હોય અને બીજો ગેરકાયદેસર સ્થળાંતર કરનાર ન હોય. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતીય બંધારણનો કયો અનુચ્છેદ સંસદને નાગરિકતાના સંપાદન અને સમાપ્તિ તેમજ નાગરિકતા સંબંધિત અન્ય તમામ બાબતોનું નિયમન કરવાની સંપૂર્ણ સત્તા આપે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચે આપેલા 4 માંથી કયું જોડકું સાચું છે? (બંધારણના અનુચ્છેદ અને નાગરિકતા)
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
1953 માં ભાષાના ધોરણે આંધ્ર રાજ્યની રચના કરવાની ભારત સરકારને ફરજ પડી, આ પાછળ કોના 56 દિવસના ઉપવાસ અને ત્યારબાદ થયેલા અવસાનની ઘટના મુખ્ય જવાબદાર હતી?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ડિસેમ્બર 1953 માં રચાયેલ 'ફઝલ અલી આયોગ' (રાજ્ય પુનર્ગઠન આયોગ) માં ફઝલ અલી સિવાય અન્ય બે સભ્યો કોણ હતા?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતમાં 'એકલ નાગરિકતા' ની વિભાવના સંદર્ભે નીચેના વિધાનો ચકાસો: 1. ભારત એક સમવાયી દેશ હોવા છતાં, અમેરિકાની જેમ કેન્દ્ર અને રાજ્યની અલગ-અલગ નાગરિકતા અપનાવવામાં આવી નથી. 2. ભારતમાં તમામ નાગરિકોને (તેઓ ગમે તે રાજ્યમાં જન્મ્યા હોય) સમગ્ર દેશમાં સમાન રાજકીય અને નાગરિક અધિકારો મળે છે. 3. બંધારણના અનુચ્છેદ 16(3) મુજબ, સંસદ ચોક્કસ સરકારી નોકરીઓ માટે 'રાજ્યના નિવાસ' ને શરત બનાવી શકતી નથી. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
આઝાદી પછી પુડુચેરી , કરાઈકલ, માહે અને યેનમ નામના પ્રદેશો કયા યુરોપિયન દેશના શાસન હેઠળ હતા, જે 1954 માં ભારતને સોંપવામાં આવ્યા?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઓવરસીઝ સિટીઝન ઓફ ઇન્ડિયા (OCI) કાર્ડધારકને નીચેનામાંથી કયો અધિકાર પ્રાપ્ત નથી?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચે આપેલા 4 માંથી કયું જોડકું ખોટું છે? (નાગરિકતા ગુમાવવાની રીતો અને તેના અર્થ)
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
100મા બંધારણીય સુધારા અધિનિયમ (2015) નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શું હતો?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
JVP સમિતિ વિશે નીચેના વિધાનો પર વિચાર કરો: 1. આ સમિતિની રચના એસ. કે. ધર કમિશનના રિપોર્ટથી ફેલાયેલા અસંતોષને દૂર કરવા કોંગ્રેસ દ્વારા ડિસેમ્બર 1948 માં કરવામાં આવી હતી. 2. આ સમિતિએ તેના રિપોર્ટમાં ઔપચારિક રીતે સ્વીકાર્યું કે ભાષા એ જ રાજ્યોના પુનર્ગઠનનો એકમાત્ર આધાર હોવો જોઈએ. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
જ્યારે 1950 માં બંધારણ અમલમાં આવ્યું, ત્યારે ભારતના પ્રદેશોને ચાર ભાગમાં (Part A, B, C, D) વહેંચવામાં આવ્યા હતા. આમાંથી 'ભાગ-ડી' (Part-D) માં એકમાત્ર કયો પ્રદેશ હતો?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઝોનલ કાઉન્સિલ અથવા 'વિભાગીય પરિષદો' અંગે કયું વિધાન સત્ય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચેના જોડકાં જોડો (વર્ષ 2000 માં બનેલા નવા રાજ્યો અને તે કયા મૂળ રાજ્યમાંથી છૂટા પડ્યા): 1. છત્તીસગઢ - P. ઉત્તર પ્રદેશ 2. ઉત્તરાખંડ - Q. આંધ્ર પ્રદેશ 3. ઝારખંડ - R. બિહાર 4. તેલંગાણા - S. મધ્ય પ્રદેશ
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નાગરિકતા (સુધારા) અધિનિયમ, 2019 (CAA 2019) મુજબ, અફઘાનિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ અને પાકિસ્તાનથી આવેલા કયા લઘુમતી સમુદાયોને નાગરિકતા આપવા માટે કઈ 'કટ-ઓફ' તારીખ નક્કી કરવામાં આવી છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતીય મૂળની વ્યક્તિ (PIO) જો 'નોંધણી દ્વારા' ભારતની નાગરિકતા મેળવવા માંગતી હોય, તો તેણે અરજી કરતા પહેલા કેટલા વર્ષ સુધી ભારતમાં સામાન્ય રીતે નિવાસ કરેલો હોવો ફરજિયાત છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
કેન્દ્ર સરકાર નીચેનામાંથી કયા સંજોગોમાં ભારતીય નાગરિકને તેની નાગરિકતાથી 'વંચિત' કરી શકે છે? 1. જો વ્યક્તિએ છેતરપિંડી થી નાગરિકતા મેળવી હોય. 2. જો વ્યક્તિએ ભારતના બંધારણ પ્રત્યે અપમાન કે બેવફાઈ દર્શાવી હોય. 3. દેશીયકરણ થી નાગરિક બન્યાના પાંચ વર્ષમાં જ વ્યક્તિને કોઈપણ દેશમાં બે વર્ષની જેલની સજા થઈ હોય. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચે આપેલા 4 માંથી કયું જોડકું સાચું છે? (મૂળભૂત અધિકારો અને તેની પ્રાપ્યતા)
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બંધારણના અનુચ્છેદ 9 મુજબ નીચેનામાંથી શું સાચું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
રાજકીય વિજ્ઞાન અને ભારતીય બંધારણના સંદર્ભમાં, નીચેનામાંથી કયું વિધાન ભારતની ભૌગોલિક અને રાજકીય સ્થિતિનું સચોટ વર્ણન કરે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
જો ભારત કોઈ નવા વિદેશી પ્રદેશનું અધિગ્રહણ કરે (દા.ત. ભવિષ્યમાં કોઈ નવો ટાપુ જીતી લે), તો તે પ્રદેશમાં રહેતા લોકોની નાગરિકતા અંગે કયો નિયમ લાગુ પડશે? 1. તે પ્રદેશના તમામ નિવાસીઓ આપોઆપ ભારતીય નાગરિક બની જશે, સરકારના કોઈ આદેશની જરૂર રહેશે નહીં. 2. ભારત સરકાર સત્તાવાર ગેઝેટમાં આદેશ બહાર પાડીને સ્પષ્ટ કરશે કે તે પ્રદેશના કયા વ્યક્તિઓ ભારતના નાગરિક ગણાશે. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારત સરકાર દ્વારા 'પર્સન ઓફ ઈન્ડિયન ઓરિજિન' (PIO) કાર્ડ યોજના અને 'ઓવરસીઝ સિટીઝન ઓફ ઈન્ડિયા' (OCI) કાર્ડ યોજનાનું વિલીનીકરણ કયા વર્ષમાં કરી બંનેને એક જ OCI કાર્ડ યોજનામાં ભેળવી દેવામાં આવી?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
કયા બંધારણીય સુધારા દ્વારા સિક્કિમને ભારતીય સંઘનું 'પૂર્ણ રાજ્ય' બનાવવામાં આવ્યું અને બંધારણમાંથી અનુચ્છેદ 2-A રદ કરવામાં આવ્યો?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચે આપેલા 4 માંથી કયું જોડકું ખોટું છે? (રાજ્યોના અગાઉના નામ અને નવા બદલાયેલા નામ)
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બંધારણના અનુચ્છેદ 6 મુજબ, પાકિસ્તાનથી ભારતમાં સ્થળાંતર કરી આવેલા લોકો માટે ભારતીય નાગરિકતા નક્કી કરવા માટે કઈ ઐતિહાસિક તારીખને 'કટ-ઓફ ડેટ' માનવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતીય બંધારણમાં વપરાતા બે શબ્દપ્રયોગો "ભારતનો પ્રદેશ" (Territory of India) અને "ભારતનો સંઘ" (Union of India) વચ્ચે શું કાનૂની તફાવત છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'રાજ્ય પુનર્ગઠન અધિનિયમ, 1956' અને 7મા બંધારણીય સુધારા દ્વારા 1 નવેમ્બર 1956 ના રોજ ભારતમાં કેટલા રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અસ્તિત્વમાં આવ્યા? 1. 14 રાજ્યો 2. 16 રાજ્યો 3. 6 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો 4. 3 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો:
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'દેશીયકરણ' દ્વારા નાગરિકતા મેળવવા માટેની શરતોમાં નીચેનામાંથી કઈ એક શરત ફરજિયાત છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
1966 માં પંજાબ રાજ્યનું વિભાજન કરી પંજાબ અને હરિયાણા (અને ચંદીગઢ) ની રચના કરવામાં આવી. આ વિભાજન કયા કમિશનની ભલામણોના આધારે કરવામાં આવ્યું હતું?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સ્વતંત્ર ભારતમાં ભાષાના આધારે રચાયેલું સૌપ્રથમ રાજ્ય કયું હતું?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'ઓપરેશન વિજય' (1961) દ્વારા ભારતે કયા વિદેશી શાસકો પાસેથી ગોવા, દમણ અને દીવને મુક્ત કરાવી ભારતીય સંઘમાં ભેળવ્યા હતા?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
કયા બંધારણીય સુધારા દ્વારા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ દિલ્હીનું નામ બદલીને 'નેશનલ કેપિટલ ટેરિટરી ઓફ દિલ્હી' કરવામાં આવ્યું અને દિલ્હી માટે 70 સભ્યોની વિધાનસભાની રચના કરવામાં આવી?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
જૂન 1948 માં ભાષાકીય પ્રાંતોની માંગણી તપાસવા માટે ભારત સરકારે અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ એસ. કે. ધર ના અધ્યક્ષ પદે 'ધર કમિશન' ની રચના કરી. આ કમિશને શું ભલામણ કરી હતી? 1. રાજ્યોનું પુનર્ગઠન ભાષાકીય ધોરણે થવું જોઈએ. 2. રાજ્યોનું પુનર્ગઠન ભૌગોલિક સળંગતા, નાણાકીય સ્વનિર્ભરતા અને વહીવટી સરળતા ના આધારે થવું જોઈએ. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બંધારણનો અનુચ્છેદ 10 શું નિર્ધારિત કરે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
1985 માં થયેલી ઐતિહાસિક 'આસામ સમજૂતી' ના અમલીકરણ માટે નાગરિકતા અધિનિયમ, 1955 માં કઈ વિશેષ કલમ ઉમેરવામાં આવી હતી?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બંધારણના પ્રારંભે (26 જાન્યુઆરી 1950), અનુચ્છેદ 5 હેઠળ કોઈ વ્યક્તિ ભારતનો નાગરિક ત્યારે જ બની શકતી જો તે ભારતમાં 'અધિવાસ' ધરાવતી હોય અને નીચેની કઈ ત્રણ શરતોમાંથી કોઈ એક પૂર્ણ કરતી હોય?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નાગરિકતા અધિનિયમ, 1955 હેઠળ 'વંશ દ્વારા નાગરિકતા' માં વર્ષ 1992 ના બંધારણીય સુધારાથી કયો મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
જમ્મુ અને કાશ્મીર પુનર્ગઠન અધિનિયમ, 2019 અને દાદરા નગર હવેલી અને દમણ દીવના વિલીનીકરણ પછી હાલમાં (2024 ની સ્થિતિએ) ભારતમાં કેટલા રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અસ્તિત્વમાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નાગરિકતા અધિનિયમ, 1955 ભારતની નાગરિકતા પ્રાપ્ત કરવાની કેટલી રીતો નું વર્ણન કરે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતીય બંધારણમાં કયા દેશની જેમ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સ્તરે ડ્યુઅલ નાગરિકતા ની વ્યવસ્થા નથી?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
જો કોઈ વિદેશી વ્યક્તિએ 'દેશીયકરણ' દ્વારા ભારતની નાગરિકતા પ્રાપ્ત કરી હોય, તો ભારત સરકાર કયા કારણસર તેને નાગરિકતાથી વંચિત કરી શકે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'નાગરિકતાનો ત્યાગ' કરવા અંગે કયો નિયમ લાગુ પડે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બંધારણના અનુચ્છેદો અને તેની જોગવાઈઓના યોગ્ય જોડકાં જોડો: યાદી 1 (અનુચ્છેદ) યાદી 2 (જોગવાઈ) a. અનુચ્છેદ 5 1. પાકિસ્તાનથી ભારતમાં સ્થળાંતર કરનારા લોકોના નાગરિકતાના અધિકારો b. અનુચ્છેદ 6 2. ભારતીય મૂળના પરંતુ ભારતની બહાર રહેતા લોકોના નાગરિકતાના અધિકારો c. અનુચ્છેદ 7 3. બંધારણના પ્રારંભે નાગરિકતા (રહેઠાણના આધારે) d. અનુચ્છેદ 8 4. ભારતમાંથી પાકિસ્તાન સ્થળાંતર કરનારા પરંતુ પાછા ફરેલા લોકોના નાગરિકતાના અધિકારો
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Test submitted — use Previous/Next above to review correct answers and explanations.
task_alt
Test Completed!
Correct
0
Incorrect
0
Unattempted
0
Accuracy
0%
Total Score
0 / 0
Time Taken
0s